ALEVSIZDIRMAZLIK PATLAMAYA KARŞI KORUMA (EXPLOSION PROOF) = EXPROOF TERİMLERİ

 

Patlayıcı ortam
Tutuşma sonrasında kendiliğinden sürdürülebilen alev yayılmasına yol açan; gaz, buhar, toz, elyaf veya havadaki parçacıklar biçimindeki yanıcı maddeler ile

havanın atmosfer şartlarındaki karışımı

 

Patlayıcı toz ortamı
Tutuşma sonrasında kendiliğinden sürdürülebilen alev yayılmasına yol açan; toz veya havadaki parçacıklar biçimindeki yanıcı maddeler ile havanın atmosfer şartlarındaki karışımı.

Patlayıcı gaz ortamı
Tutuşma sonrasında kendiliğinden sürdürülebilen alev yayılmasına yol açan; gaz veya buhar biçimindeki
yanıcı maddeler ile havanın atmosfer şartlarındaki karışımı.

Patlayıcı deney karışımı
Elektriksel teçhizatın patlayıcı gaz ortamlarında deneyden geçirilmesi için kullanılan belirli bir patlayıcı karışım

Bir patlayıcı gaz ortamının tutuşma sıcaklığı
Hava ile gaz veya buhar karışımı oluşumunda bir yanıcı maddeyi tutuşturacak, IEC 60079-4’te belirtilen şartlardaki ısınan yüzeyin en düşük sıcaklığı

Toz tabakasının tutuşma sıcaklığı
Bir sıcak yüzey üzerinde belirtilen bir kalınlıktaki toz tabakasında tutuşmanın meydana geldiği sıcak yüzeyin en düşük sıcaklığı

Normal çalışma
Kendi tasarım özellikleriyle elektriksel ve mekanik olarak doğrulanan ve imalâtçı tarafından belirtilen sınırlar içerisinde kullanılan teçhizatın çalışması.

Arızalı eleman
Patlayıcı korumayla ilgili olarak amaçlanan fonksiyonunu yerine getirmeyen teçhizat veya bileşenler.

Nadir olan arıza
Sadece nadir durumlarda olacağı bilinen ariza tipi. Ayrı olarak bir tutuşma kaynağı yaratmayan ancak birlikte
bir tutuşma kaynağı yaratan iki bağımsız önceden tahmin edilebilen iki arıza tek bir nadir arıza olarak kabul
edilir

En yüksek yüzey sıcaklığı
En olumsuz çalışma şartlarında (ancak belirtilen toleranslar içerisinde), bir elektriksel teçhizatın yüzeyinde
veya herhangi bir bölümünde erişilen en yüksek sıcaklık.

Beyan değeri
Bir bileşen, cihaz veya teçhizatın belirtilen çalışma şartıyla ilgili olarak genellikle imalâtçı tarafından tayin
edilen nicelik değeri.

“d” tipi aleve dayanıklı mahfaza
İçerisine patlayıcı ortamı tutuşturabilen bölümlerin yerleştirildiği, patlayıcı bir karışımın iç patlaması sırasında
ortaya çıkan basınca dayanabilen ve etrafındaki patlamanın patlayıcı ortama iletilmesini önleyen mahfaza

Hacim
Alevsızdırmaz muhafazanın toplam iç hacmi. Ancak, içindekilerin işletmede gerekli olduğu mahfazalar için göz önüne alınan hacim geriye kalan serbest hacimdir

Alevsızdırmaz bağlantı (Flame proof Joint) (Alevyolu)
Bir mahfazanın iki bölümünün ilgili yüzeylerinin veya mahfazaların bağlantı yerinin bir araya geldiği ve
mahfazanın etrafında patlamanın patlayıcı ortama iletilmesini önleyen yer

Alevsızdırmaz bağlantının (Alevyolunun ) genişliği L
Mahfazanın iç tarafından dış tarafına alevsızdırmaz bağlantı (joint)  boyunca olan en kısa yol

Mesafe l (Küçük L)
Ekin genişliği L, alevsızdırmaz mahfazanın bölümlerini monte etmede bağlayıcıların geçişi için amaçlanmış
delikler tarafından kesildiğinde aleve dayanıklı ek boyunca olan en kısa yol.

Alevsızdırmaz bağlantının aralığı (Gap of Flameproof Joint)
Elektriksel donanım muhafazası monte edildiğinde bir alevsızdırmaz bağlantının ilgili yüzeyleri arasındaki mesafe. Silindirik yüzeyler ve silindirik ek oluşturmak için aralık silindirik bileşen ile delik çapları arasındaki farktır

En büyük deneysel emniyet aralığı MESG (patlayıcı karışım için)
IEC 60079-1’de belirtilen şartlarda yapılan 10 deney sırasında patlamanın iletilmesini önleyen 25 mm
genişliğinde bir ekin en büyük aralığı

Mil
Dönme hareketinin iletilmesi için kullanılan dairesel kesitli bölüm.

Çalışma çubuğu
Dönen veya doğrusal veya bu ikisinin kombinasyonu olabilen kontrol hareketlerini iletmek için kullanılan
parça

Basınç birikimi
Örnek olarak başka bir bölümde veya alt bölümdeki ilk tutuşmadan dolayı önceden sıkıştırılmış gaz
karışımının bir mahfazanın bölümünde veya alt bölümündeki tutuşma sonucu ortaya çıkaran durum

Hızlı çalışan kapı veya kapak
Bir tekerin dönmesi veya bir kolun hareketi gibi basit bir çalışma ile açılmasını veya kapanmasını sağlayan
bir cihaz ile donatılmış kapı veya kapak

Çalışma iki aşamaya sahip olacak şekilde bu cihaz düzenlenir.
− Kilitleme veya açma için birinci aşama
− Açma veya kapama için diğer bir aşama

Dişli bağlayıcılar ile tespit edilmiş kapı veya kapak
Bir veya daha fazla dişli bağlayıcıların (vidalar, saplamalar, cıvatalar veya somunlar) hareketini gerekli kılan
açılan veya kapanan kapı veya kapak

Dişli kapı veya kapak
Dişli aleve dayanıklı ek vasıtasıyla aleve dayanıklı mahfazaya monte edilen kapı veya kapak

Havalandırma cihazı
Mahfazanın iç tarafındaki ortam ile dış ortam arasında giriş çıkışa izin vermesi için tasarımlanmış aleve
dayanıklı bir mahfazanın tamamlayıcı veya ayrılabilir bölümü

Boşaltma cihazı
Yoğunlaşma ile oluşan suyun mahfazadan çıkmasına izin vermesi için tasarımlanmış aleve dayanıklı bir
mahfazanın tamamlayıcı veya ayrılabilir bölümü

Ex körleştirme eleman
Donanım mahfazasından ayrı olarak deneyden geçirilen, ancak donanım sertifikasına sahip olan ve ilâve bir
inceleme olmaksızın donanım mahfazasına tespit edilmesi için amaçlanmış dişli körleştirme elemanı.
Bu durum IEC 60079-0’a uygun olarak körleştirme elemanları için bir bileşen sertifikasını
engellemez. Dişli olmayan boş elemanlar donanım değildir.

Ex diş adaptörü
Mahfazadan ayrı olarak deneyden geçirilen, ancak donanım sertifikasına sahip olan ve ilâve bir inceleme
olmaksızın donanım mahfazasına tespit edilmesi için amaçlanmış diş adaptor

İşletme sıcaklığı
Teçhizat, beyan şartlarında çalıştığında erişilen sıcaklık

“U” sembolü
Bir Ex bileşeni belirtmek için kullanılan sembol. “U” sembolü teçhizatın tamamlanmamış olduğunu ve ilave bir değerlendirme olmaksızın tesis için uygun olmadığını tanımlamak için kullanılır

“X” sembolü
Kullanımla ilgili özel şartları belirtmek için kullanılan sembol. “X” sembolü;

-      Teçhizatın tesis edilmesi,

-      Kullanılması ve

     -     Bakımı için gerekli olan bilgilerin belge içinde bulunduğunu tanımlayan düzenleri sağlamak için kullanılır

 

Bağlantı ucu hücresi
Ana mahfazanın bir bölümü olan veya olmayan veya iletilen ve bağlantı düzenlerini ihtiva eden ayrı bir
hücre.

Rutin Test
Belirli kriterlere uygun olup olmadığını değerlendirmek için imalat sırasında veya imalattan sonra her bir
cihazın
tabi tutulduğu testi

Tip Testi
Tasarımın bazı teknik özellikleri karşıladığını göstermek için belirli bir tasarıma ait bir veya daha fazla
cihazda yapılan test

Koruma tipi
Etraftaki patlayıcı ortamın tutuşmasını önlemek için elektriksel teçhizata uygulanan belirli tedbirler

 

Çalışma gerilimi.

Teçhizat beyan geriliminde beslendiğinde meydana gelebilen herhangi bir özel yalıtkan boyunca olan d.a. veya a.a. etkin gerilimin en yüksek değeri.

-        Geçici rejimler dikkate alınmaz.

-        Hem açık devre şartları hem de normal işletme şartları dikkate alınır

Grup I

Elektriksel teçhizatın grizu patlamasına duyarlı madenlerde kullanımı için amaçlanır

Grup II
Elektriksel teçhizatın grizu patlamasına duyarlı madenlerin dışındaki patlayıcı gaz ortamlı yerlerde
kullanım için amaçlanır

Grup II alt grupları:
• IIA, tipik gaz propandır.
• IIB, tipik gaz etilendir.
• IIC, tipik gaz hidrojendir

-     Bu alt gruplandırmada, en büyük deneysel güvenlik aralığı (MESG) veya teçhizatın tesis edilebildiği
patlayıcı gaz ortamının en küçük tutuşma akımı oranı (MIC oranı) esas alınmıştır (IEC 60079-12 ve
IEC 60079-20’ye bakılmalıdır)

-     IIB işaretli teçhizat, IIA grubu teçhizat gerektiren uygulamalar için uygundur. Benzer şekilde IIC
işaretli teçhizat IIA grubu veya IIB grubu teçhizat gerektiren uygulamalar için uygundur

Grup III
Grup III elektriksel teçhizat, grizu patlamasına duyarlı madenlerin dışında patlayıcı toz ortamlı yerlerde
kullanım için amaçlanır. Grup III elektriksel teçhizat amaçlandıkları patlayıcı toz ortamının niteliğine göre alt gruplara ayrılır. Grup III alt grupları:

• IIIA, yanıcı parçacıklar
• IIIB, iletken olmayan toz.
• IIIC, iletken toz

IIIB işaretli teçhizat, IIIA grubu teçhizat gerektiren uygulamalar için uygundur

Benzer şekilde IIIC işaretli teçhizat IIIA grubu veya IIIB grubu teçhizat gerektiren uygulamalar için uygundur.

 

Bölge 0 (Zone 0) Gaz, buhar ve sis halindeki yanıcı maddelerin hava ile karışımından oluşan patlayıcı ortamın sürekli olarak veya uzun süreli ya da sık sık oluştuğu yerler

Bölge 1(Zone 1)  Gaz, buhar ve sis halindeki yanıcı maddelerin hava ile karışımından oluşan patlayıcı ortamın normal çalışma koşullarında ara sıra meydana gelme ihtimali olan yerler

Bölge 2 (Zone 2)  Gaz, buhar ve sis halindeki yanıcı maddelerin hava ile karışarak normal çalışma koşullarında patlayıcı ortam oluşturma ihtimali olmayan yerler ya da böyle bir ihtimal olsa bile patlayıcı ortamın çok kısa bir süre için kalıcı olduğu yerler

Bölge 20 (Zone 20)  Havada bulut halinde bulunan tutuşabilir tozların, sürekli olarak veya uzun süreli ya da sık sık patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler

Bölge 21(Zone 21)  Normal çalışma şartlarında, havada bulut halinde bulunan tutuşabilir tozların ara sıra patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler

Bölge 22 (Zone 22) Normal çalışma şartlarında, havada bulut halinde bulunan tutuşabilir tozların patlayıcı ortam oluşturma ihtimali bulunmayan ancak böyle bir ihtimal olsa bile bunun yalnızca çok kısa bir süre için geçerli olduğu yerler